We mogen weer open! Klik hier, maak een afspraak en kom langs in een van onze vestigingen

Houtkachels onder vuur, terecht of onterecht?

2 maanden geleden geplaatst

Op 16 februari 2021 werden we wakker met het nieuwsbericht dat wegens een nieuwe meetmethode van het RIVM houtkachels en open haarden vervuilender blijken dan verwacht..... Wat volgde was een dag vol appjes, mailtjes, opiniepeilingen, contacten met de pers en de ontluisterende ervaring dat de media zijn eigen draai geeft aan de werkelijkheid. Heel naïef misschien, maar wij hadden nog steeds het idee dat de meeste journalisten - zeker dicht bij huis - toch staan voor zekere onafhankelijke, objectieve verslaggeving.

De rol van de media, objectief of polariserend?

We hadden ons al eerder gestoord aan de sterk vervuilende, rokende kachelpijpen die vaak getoond worden als het gaat om een discussie over houtstook. Een item op televisie over houtstook laat ook stevast een open haard of een verouderde kachel met vieze, vervuilde ruitjes of kanaal zien terwijl dit in de meeste gevallen gelukkig allang achterhaald is. We hadden in dit geval nog de hoop dat dit berustte op een misverstand of gebrek aan deskundigheid. Gisteren werd echter, notabene door een tv zender uit onze eigen regio (RTV Drenthe), bewezen dat het een doelbewuste actie is om te polariseren en de houtkachel onterecht in het verdomhoekje neer te zetten.

Dit is een moderne houtkachel met schone verbranding en de hieropvolgende beeldopname van een verouderde
rokende pijp hoort hier niet bij, een schoolvoorbeeld van misleidende journalistiek
    

Sfeervolle houtkachel met schone verbranding of smeerpijp?

Er werd in een nieuwsitem keurig het woord gegeven aan een voor- en tegenstander van houtstook. Niets mis mee. Ook werd een prachtige, moderne kachel getoond die aan de huidige Ecodesign eisen voldoet. Dankzij de nieuwste verbrandingstechnieken, goed gedroogd hout, een installatie conform de voorschriften en goed stookgedrag kon je zien dat je volop kunt genieten van een sfeervol vuur zonder rook en met schone ruitjes. Dit mooie beeld wordt echter direct daarop gevolgd door een "voice over" met de mededeling dat het binnen wel 'meevalt', maar dat het wel overlast zou betekenen voor de buurt. Vervolgens volgt een beeldopname (uit het archief van RTV) van een verouderd rookkanaal met dikke rookpluimen die, zo zou een kenner kunnen zien, niet bij deze keurige houtkachelgebruiker hoort! Naast deze misleidende combinatie van beeldmateriaal zit de "voice over" er ook helemaal naast. Binnen is het namelijk niet een kwestie van 'meevallen' maar ronduit genieten en buiten was er natuurlijk helemaal niets te merken van de houtstook omdat er goed gestookt werd. Erg beledigend voor de tevreden houtstokers die met de beste bedoelingen hun medewerking aan het interview verleend hebben en erg teleurstellend voor ons persoonlijk en als bedrijf & sfeerverwarmingsbranche.

De volledige uitzending is hier te zien. 

Bewustzijn over stookgedrag, BOSS-IT checklist

We willen voorop stellen dat we het heel erg belangrijk vinden dat er zoveel mogelijk bewustzijn gecreëerd wordt om de overlast van houtstook te beperken. Dit kan echter ook op een positieve manier, er is al zoveel stemmingmakerij in de samenleving. We dragen hier op onze eigen manier aan bij door o.a. goede voorlichting, gratis stookworkshops en gecertificeerde installaties. Onze website staat verder vol met tricks and tips om goed en verantwoord te stoken. Het belangrijkste hiervan is de BOSS-IT checklist. Als je aan alle voorwaarden voldoet zou je geen overlast hoeven te veroorzaken. Een voorbeeld van een goed initiatief is de Groene Stoker, een organisatie die de belangen behartigt van stokers met een passie voor verantwoord houtvuur. Wil je ook op een positieve manier stoken? Teken dan de petitie.

Generaliseren of laaghangend fruit plukken

We vinden het vooral storend dat houtkachels vaak in één zin genoemd worden met open haarden, tuinkachels, vuurkorven en barbecues. Het klopt dat dit allemaal onder de noemer houtstook valt maar het rendement én de uitstoot is op geen enkele manier te vergelijken en daarom is dit volstrekt onjuist als je een goede discussie wilt voeren over de overlast van houtstook. Als het onvermijdelijk is om iets aan houtstook en de overlast te doen dan zijn verouderde houtkachels, open haarden, tuinkachels, vuuurkorven en barbecues het zogenaamde 'laaghangende' fruit waarmee je het grootste aantal klachten over houtrook gemakkelijk kwijt zou kunnen raken. Wat je dan nog overhoudt zijn de houtkachels met een hoog rendement en een Ecodesign label, die gebruikt worden als lokale bijverwarming, voor het plezier, én waardoor de centrale (vloer)verwarming een tandje lager of in voor- en naseizoen zelfs helemaal uit kan. Dit is tezamen goed voor welzijn, comfort en milieu.

 

 

En dan nu de feiten, een dalende tendens van fijnstofuitstoot

Minder fijnstof, meer klachten, hoe dan?

Als je het RIVM rapport leest wat deze week gepubliceerd is zijn er gelukkig ook goede berichten, er is sprake van een dalende trend ! Moderne houtkachels verbranden beter waardoor ze minder fijnstof uitstoten. Er is dus sprake van minder fijnstofuitstoot terwijl de krantenkoppen anders doen vermoeden. De conclusie is dus eigenlijk minder uitstoot maar meer klachten. Hoe is dat te verklaren? Er is in toenemende mate aandacht voor het welbevinden en de gezondheid van de mens, daarnaast hebben we onbeperkte toegang tot (social) media. Daardoor wordt nu een probleem van iets gemaakt wat tien jaar geleden ook al bestond. Een feit is in ieder geval dat de presentatie van gegevens in de media duidelijk te wensen overlaat waardoor de sfeerverwarmingsbranche onterecht in een verkeerd daglicht gezet wordt. 

De uitstoot van fijnstof door houtverbranding is te splitsen in twee soorten: de vaste stofdeeltjes, waaronder roet, en het zogeheten condenseerbaar fijnstof. Deze nieuwe bron is met terugwerkende kracht toegevoegd vanaf 1990. De fijnstofuitstoot vertoont over de hele periode nog steeds een dalende trend.

Tussen 1990 en 2019 is de uitstoot van PM2.5 door houtkachels afgenomen van 2.1 naar 1.4 kiloton, exclusief condenseerbaar fijnstof. Deze afname komt niet doordat het houtverbruik is veranderd; het totale houtverbruik is namelijk de afgelopen 15 jaar relatief constant gebleven met ongeveer 1.2 miljoen ton per jaar. De afname komt vooral doordat er steeds vaker modernere houtkachels worden gebruikt die daarbij verouderde houtkachels vervangen. Nieuwe kachels verbranden het hout beter waardoor ze minder fijnstof uitstoten, met name het condenseerbaar deel., zo stelt het RIVM.